Wat is het verschil tussen NEN 7510 en ISO 27001?

NEN 7510 en ISO 27001 zijn beide normen voor informatiebeveiliging, maar ze zijn niet hetzelfde. NEN 7510 is een Nederlandse norm die specifiek is ontwikkeld voor de zorgsector en voortbouwt op de structuur van ISO 27001. ISO 27001 is een internationale norm die van toepassing is op alle soorten organisaties. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over het verschil tussen beide normen, zodat je precies weet wat voor jouw organisatie relevant is.

Welke organisaties zijn verplicht om aan NEN 7510 te voldoen?

NEN 7510 is verplicht voor organisaties in de Nederlandse zorgsector die persoonsgegevens verwerken in het kader van de gezondheidszorg. Denk aan ziekenhuizen, huisartsenpraktijken, apotheken, ggz-instellingen, thuiszorgorganisaties en andere zorgaanbieders. De verplichting vloeit voort uit wet- en regelgeving rondom de beveiliging van medische en gezondheidsgegevens in Nederland.

De verplichting geldt niet alleen voor de zorgaanbieders zelf, maar ook voor organisaties die in opdracht van zorginstellingen werken met patiëntgegevens. Denk aan ICT-leveranciers die zorgsoftware beheren of organisaties die administratieve taken uitvoeren voor zorgpartijen. Zodra gezondheidsgegevens een rol spelen in de dienstverlening, is NEN 7510 relevant.

In de praktijk wordt NEN 7510 steeds vaker als harde eis gesteld bij aanbestedingen en samenwerkingsverbanden binnen de zorg. Zorgverzekeraars en koepelorganisaties hanteren de norm als minimumvereiste voor informatiebeveiliging. Wie als leverancier of partner actief wil zijn in de zorgsector, ontkomt er in 2026 nauwelijks meer aan om aantoonbaar aan NEN 7510 te voldoen.

Wat zijn de belangrijkste inhoudelijke verschillen tussen NEN 7510 en ISO 27001?

Het grootste inhoudelijke verschil is dat NEN 7510 aanvullende eisen stelt bovenop ISO 27001, specifiek gericht op de bescherming van medische en gezondheidsgegevens. ISO 27001 biedt een generiek raamwerk voor informatiebeveiliging dat breed toepasbaar is, terwijl NEN 7510 dat raamwerk vertaalt naar de specifieke context en risico’s van de zorgsector.

Concreet bevat NEN 7510 extra beheersmaatregelen die niet in ISO 27001 staan, zoals specifieke eisen rondom toegangsbeheer tot patiëntdossiers, de uitwisseling van medische gegevens tussen zorgverleners en de continuïteit van zorgprocessen bij verstoringen. De norm houdt ook rekening met de bijzondere gevoeligheid van gezondheidsgegevens en de juridische verplichtingen die daarmee samenhangen, zoals de Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO) en de AVG.

Een ander verschil zit in de toepasbaarheid. ISO 27001 is geschreven voor een breed publiek en vereist dat organisaties zelf bepalen welke maatregelen relevant zijn. NEN 7510 geeft veel meer richting door al in te spelen op de typische processen, systemen en risico’s binnen de zorg. Dat maakt de norm concreter, maar ook specifieker en minder flexibel buiten de zorgsector.

Kan een ISO 27001-certificering dienen als basis voor NEN 7510?

Ja, een bestaande ISO 27001-certificering biedt een goede basis voor NEN 7510. Omdat NEN 7510 voortbouwt op dezelfde structuur en systematiek als ISO 27001, hoef je het wiel niet opnieuw uit te vinden. Veel van de vereiste processen, documentatie en beheersmaatregelen zijn al aanwezig of kunnen relatief eenvoudig worden uitgebreid.

Het verschil zit in de aanvullende maatregelen die NEN 7510 voorschrijft voor de zorgsector. Een organisatie met ISO 27001 zal een gapanalyse moeten uitvoeren om te bepalen welke extra stappen nodig zijn. In de praktijk gaat het dan om het aanscherpen van bestaande maatregelen en het toevoegen van zorgspecifieke controls, niet om het opbouwen van een volledig nieuw systeem.

Voor organisaties die al ISO 27001-gecertificeerd zijn, is de stap naar NEN 7510-certificering daardoor aanzienlijk kleiner dan voor organisaties die helemaal van nul beginnen. De combinatie van beide normen is ook goed te integreren in één geïntegreerd managementsysteem, wat efficiënter is en minder administratieve last met zich meebrengt.

Wanneer kies je voor ISO 27001 en wanneer voor NEN 7510?

Je kiest voor ISO 27001 als je een breed toepasbaar informatiebeveiligingssysteem wilt opzetten dat niet specifiek aan één sector gebonden is. ISO 27001 is geschikt voor organisaties in alle branches die aantoonbaar willen maken dat zij informatiebeveiliging serieus nemen, van productiebedrijven tot financiële dienstverleners. Voor NEN 7510 kies je als je actief bent in de zorgsector of als opdrachtgever of leverancier werkt met gezondheidsgegevens.

In sommige gevallen is de keuze niet of-of, maar en-en. Zorgorganisaties die ook buiten de zorg actief zijn, of die willen voldoen aan internationale standaarden naast de Nederlandse zorgeis, kunnen ervoor kiezen om beide normen te implementeren. Dat vraagt om een doordachte aanpak, maar is goed te realiseren via een gecombineerd traject.

Een praktische vuistregel: als jouw organisatie patiëntgegevens verwerkt of als je wettelijk verplicht bent te voldoen aan NEN 7510, dan is die norm leidend. Wil je daarnaast ook een internationale certificering die buiten de zorg herkenbaar is, dan voeg je ISO 27001 toe. Heb je geen binding met de zorgsector, dan volstaat ISO 27001 in de meeste gevallen.

Hoe lang duurt een NEN 7510-certificeringstraject?

Een NEN 7510-certificeringstraject duurt gemiddeld tussen de zes maanden en een jaar, afhankelijk van de omvang van de organisatie, de complexiteit van de ICT-omgeving en de mate waarin er al een informatiebeveiligingsbeleid aanwezig is. Organisaties die al beschikken over een ISO 27001-certificering kunnen dit traject aanzienlijk verkorten.

Het traject bestaat doorgaans uit een aantal vaste stappen:

• Een nulmeting of gapanalyse om te bepalen waar de organisatie staat ten opzichte van de NEN 7510-eisen
• Het opstellen of aanpassen van beleid, procedures en documentatie
• Het implementeren van de vereiste technische en organisatorische maatregelen
• Een interne audit om de gereedheid te toetsen
• Een certificeringsaudit door een geaccrediteerde certificerende instelling

De doorlooptijd wordt ook beïnvloed door de beschikbare capaciteit binnen de organisatie. Als medewerkers naast hun reguliere werk aan de implementatie werken, duurt het langer dan wanneer iemand specifiek wordt vrijgemaakt voor dit traject. Externe ondersteuning kan het proces versnellen en structureren, zodat je niet onnodig tijd verliest aan zoeken of herstarten.

Hoe Diks Process Support helpt met NEN 7510-certificering

Wij begeleiden organisaties in de zorgsector van begin tot eind door het NEN 7510-certificeringstraject. Niet als externe partij die een rapport aflevert, maar als betrokken adviseur die samen met jou aan de slag gaat. We kennen de uitdagingen van de zorgsector en weten hoe we theorie vertalen naar werkbare oplossingen in de praktijk.

Wat we voor je doen:

• Een heldere nulmeting die inzicht geeft in wat er al goed gaat en wat er nog moet gebeuren
• Het opstellen en implementeren van beleid, procedures en beheersmaatregelen die passen bij jouw organisatie
• Begeleiding bij de koppeling tussen NEN 7510 en eventueel al aanwezige ISO 27001-certificering
• Voorbereiding op de certificeringsaudit, inclusief interne audits en managementreviews
• Ondersteuning na certificering om borging en continue verbetering te garanderen

Wil je weten wat een NEN 7510-traject voor jouw organisatie inhoudt? Neem contact met ons op en we denken graag vrijblijvend met je mee.

Gerelateerde artikelen

• Hoe sluit ik veilige verwerkersovereenkomsten af in de zorg?
• Wat is het verband tussen NEN 7510 en NIS2?
• Hoe weet ik of mijn ICT-leverancier patiëntdata veilig verwerkt?
• Wat is een risicoanalyse en waarom is die verplicht binnen NEN 7510?
• Wat kost SCL certificering voor bedrijven?
• Wat zijn de gevolgen van SCL certificaat verlies?
• Hoe win je het vertrouwen van grote zakelijke klanten?
• Wat is het verschil tussen SCL en VCA Max?
• Wat is het verschil tussen ISO 27001 en SOC 2?
• Hoe lang duurt het voordat een interim expert productief is?